علت ریزش بـرگ در گیـاهـان دلایل زیادی بنا به شرایط محیطی و نوع گیاه دارد که می تواند بسیار متفاوت باشد. ضمن اینکه شکل ظاهری گیاه را تغییر می دهد، برای باغبان هرگلی ناراحت کننده است.
عواملی همچون تغییرات فصلی و آب وهوایی،تناوب آبیاری،عدم تهویه مناسب وحرارت بالا و … است که در ادامه به توضیحات هرکدام می پردازیم.
تغییرات فصلی و آب و هوایی:
تغییرات فصلی و آب و هوایی می تواند محرکی باشد که گیاه دچار خزان و ریزش برگ شود. چراکه هر برگی مانند گلهای گیاه، طول عمری دارد و باید جای خود را به برگ های جدید بدهد. پس طبیعی است که برخی گیاهان در پاییز وزمستان و حتی در بهار دچار ریزش برگ شوند.این موضوع تاحد متوسطی جای نگرانی ندارد.چه بسا همانطور که گیاه برگی را از دست می دهد ازطرفی جوانه جدید می زند و دارای برگ جدید می شود.
اما باید توجه داشت اگر ریزش برگ ها از حالت طبیعی خودش خارج شد علت را باید در موارد دیگر جستجو کرد.
تناوب آبیاری:
هر گیاهی با توجه به نوع و گونه ای که دارد و محل نگهداری اش نیاز به آبیاری مشخصی دارد.
آبیاری زیاد می تواند صدمات جدی به گیاه وارد کند چرا که باعث خفگی ریشه گیاه می شود و جلوی تبادل هوا را می گیرد و تعدادی از برگ ها را از دست می دهد .گیاهان بیشتر از آنکه از کمبود آب رنج ببرند از آبیاری زیاد رنج میبرند.
در این راستا عارضه هایی روی برگ نشان داده می شود و گیاه برگ های خود را از دست می دهد. گاهی اوقات آبیاری هر دوره با توجه به نیاز گیاه صورت می گیرد. ممکن است زهکش ته گلدان بسته شده باشد. پس خروج آب به راحتی امکان پذیر نباشد. آب ته مانده می شود و پوسیدگی ریشه و طوقه و درنهایت زردی برگ موجب ریزش آن می شود.
همچنین کم آبی و خشکی باعث می شود گیاه برای حفظ آب برخی از برگ های خود را از دست بدهد.پس با رعایت تناوب صحیح آبیاری هر گیاهی می توان از بروز این مشکل جلوگیری کرد.
عدم تهویه مناسب و حرارت بالا:
ریزش برگ در گیاهان می تواند علت دیگری نظیر نداشتن تهویه مناسب باشد. لازم است بدانیم گیاهان را باید به طوری قرار دهیم که جریان هوای آزاد در بین آنها برقرار باشد. بخصوص در مواقعی که حرارت محیط بالا باشد.این امر مشابه کمبود آب عمل می کند و سرعت تبخیر آب موجود درخاک را افزایش می دهد و نتیجه آن ریزش برگ های گیاه خواهد بود.بهترین دما برای گیاهان آپارتمانی 22 درجه ی سانتی گراد است.
استرس یا شوک:
یکی از دلایل بسیار شایع در ریزش برگ گیاهان استرس یا شوک وارده بر گیاه است.شوک در واقع واکنش گیاه در برابر تغییرات ناگهانی دما، جا به جایی،نور،تناوب آبیاری و… می تواند باشد. بعضی اوقات بعد از خرید گل و انتقال آن به محل کار یا منزل گیاه دچار ریزش برگ می شود. یعنی گیاه قبلا در شرایط بسیار ایده آل گلخانه بوده است و وقتی که به یکباره شرایط جدید برای آن ایده آل نباشد گیاه را دچار استرس می کند.
در هنگام خرید حتما چگونگی فراهم اوردن شرایط مناسب نگهداری گیاه را از کارشناس جویا شویم و تا حد امکان در جابه جایی گیاهان حساس همچون بونسای یا… از پلاستیک استفاده کنیم تا سرما را به حداقل برسانیم یا از تابش مستقیم آفتاب آنها را محافظت کنیم.
بهتر است در زمانی که گیاه را تعویض گلدان کردیم از محلول های قارچکش و زمانی که گیاه را به محیطی با شرایط جدید جابه جا کردیم از ضدشوک استفاده کنیم تا استرس وارده بر گیاه کمتر شود.در زمانی که ریزش برگ درنتیجه ی شوک وارده به گیاه باشد باید اجازه دهیم گیاه ما خود را با شرایط جدید وفق دهد و سازگار شود. و شرایط محیط را به شرایط ایده آل گیاه نزدیک کنیم.
آفات و بیماری های مختلف:
چند وقت یکبار لازم است برگ های گیاهان را بررسی کرده و از سلامت آنها اطمینان خاطر پیدا کنیم. با چک کردن برگ ها هرگونه علایم ظاهری حمله آفات و قارچ ها را شناسایی کنید.وجود آفات وبیماری ها می تواند به گیاه آسیب برساند. وقتی گیاه مورد حمله شته یا شپشک قرار می گیرد اگر سریع برطرف نشود به مرور ضعیف شده و برای مقابله با آنها ناچاراست برگ های خود را از دست بدهد.
نـور کم:
یک فاکتور مهم برای ادامه رشد گیاه وجود نور کافی است. هرچه روشنایی محیط کمتر باشد گیاه از حالت طبیعی رشد خود خارج شده و فتوسنتز و تنفس سلولی گیاه را مختل می سازد. در نتجه به دنبال نقطه ای پرنورتر باشید یا با ایجاد نورهای مصنوعی سطح نور تابیده بر آن را بالا ببرید.
آسیب فیزیکی:
نباید گیاهان را در معرض رفت و آمد قرار دهید. چرا که افراد یا حیوانات خانگی و حتی کودکانی که گیاهان را مرتب لمس می کنند می تواند دلیلی برای ریزش برگ آن باشند.
عدم تغذیه مناسب:
در منازل یا محیط های کارمعمولا برای تغذیه گیاهان فقط به آنها آب داده می شود. اما این تغذیه کافی و مناسبی نیست. اگر برگ گیاهان قبل از ریزش زرد یا سبز کمرنگ شد علت آن تغذیه نامناسب است.
یکی دیگر از دلایل ریزش برگ سرمای زیاد محیط اطراف گیاه است. گیاهانی که اقلیم آنها نواحی گرمسیری باشد باید از سرما محافظت شوند. بسیاری از گیاهان اپارتمانی به سرما حساس هستند و اگر دما از حد معمول کمتر شود گیاه دچار ریزش برگ می شود. گیاه را در جلو درب ورودی یا در معرض سوز و سرما قرار ندهید. همچنین در تابستان نیز روبروی باد مستقیم کولر نباشند.