سیاه شدن برگ گیاهان بر خلاف سبز بودن برگ ها که نشان از سرزندگی و سرحال بودن گیاه است، یکی از بدترین صحنه ها برای هر باغبان یا هرکسی که از گیاهان مواظبت می کند دیدن تغییر رنگ و سیاه شدن برگ گیاهانش است.
سیاه شدن برگ گیاهان دلایل متفاوتی دارد و ابتدا باید دلیل آن به طور قطعی مشخص شود تا بتوان با آن مبارزه کرد و گیاه را به حالت اولیه برگرداند.
بیماری باکتریایی و قارچی
اولین نشانههای بیماری لکه باکتریایی شامل لکهها و خطوط زردی است که پشت برگها ظاهر میشوند .پس اگر درمان نشود این خطوط قرمز خواهند شد. این خطوط در نهایت درازتر و سیاه می شوند که باعث میشود بافت برگ اطراف آنها زرد شود. دیگر نشانه بیماری زخمهای بد شکلی است که همزمان با این لکههای برگی بر روی ساقه ایجاد میشوند و موجب سیاه شدن و چروک شدن ساقه میشوند.
برای آنکه از گرفتار شدن گیاه به بیماری لکه باکتریایی جلوگیری کنید، آن را در مکانی با تهویه و گردش هوای خوب، و در مقابل نور مورد نیازش، قرار دهید. از آبیاری بیش از اندازه گیاه و خیس کردن برگ خودداری کنید. گیاهانتان را با فاصله مناسبی از هم قرار دهید و خیلی به هم نچسبانید.
نشانه بیماری لکه برگی قارچی ظاهر شدن لکههای سیاه روی برگهای گیاه بیمار است. لکه ها کم کم بزرگ تر می شوند تا اینکه لکه ای بزرگ با شکلی نامنظم تولید میکنند.
پس هنگام آبیاری آب را روی شاخ و برگ گیاه نریزید، در این صورت احتمال ابتلای گیاهتان به این بیماری کمتر خواهد بود. اگر در گیاه شما لکه قارچی مشاهده شد بخش آلوده آن را هرس کنید. برای جلوگیری از پخش شدن بیماری گیاهانتان را به طور منظم با قارچکش سم پاشی و آبیاری کنید.
این بیماریها معمولاً در شرایط زیر بیشتر دیده میشوند:
- رطوبت زیاد محیط
- تهویه ضعیف
- خیس ماندن برگها
- فاصله کم بین گیاهان
بعلاوه باید این نکات را بدانید که:
- لکههای سیاه با حاشیه زرد میتوانند نشانه عفونت قارچی باشند.
- در موارد شدید، برگ از وسط شروع به سیاه شدن میکند.
- حذف برگ آلوده و استفاده از قارچکش مناسب ضروری است
آبیاری نامناسب
آبیاری نامناسب باعث سیاه شدن برگهای گیاه و ریزش آنها خواهد شد. این مورد خیلی کم و خیلی زیاد هر دو این تاثیر را بر گیاهتان خواهند داشت. آبیاری بیش از حد باعث سیاه شدن حاشیه و نوک برگها و پوسیده شدن ریشهها میشود، در حالی که آبیاری کم باعث خشک شدن و ایجاد سوختگی روی برگ میشود، به خصوص اگر گیاه در معرض آفتاب مستقیم باشد. همانطور که میدانید هر گیاه به مقدار و دفعات مشخصی آبیاری نیاز دارد. با این حال میتوان کارهایی انجام داد که مطمئن شد گیاه آب کافی دریافت کرده است.
در اکثر گیاهان باید خاک اطراف طوقه همیشه مرطوب باشد. وقتی ۴ سانتی متر از روی سطح خاک گیاه خشک شد باید آبیاری را تکرار کرد
کف گلدان گیاه باید سوراخهای کافی داشته باشد تا تجمع آن در آن باعث پوسیدگی ریشه گیاه نشود. قبل از کاشت گیاه حواستان باشد که این سوراخهای زهکش باز باشند. خیلی از گلدانها این سوراخها را دارند اما این سوراخها باز نیستند و خودتان باید به کمک میخ یا دریل آنها را باز کنید.
کوددهی بیش از اندازه
خیلی از افراد برای رشد بهتر گیاه، بیش از حد کود میدهند. این کار میتواند باعث سوختگی ریشه و در نتیجه سیاه شدن برگها شود. این موضوع بهخصوص در کودهای شیمیایی و نیتروژن بالا مهم است.
- کود زیاد بهتر از کود کم نیست.
- غلظت بالای کود به ریشه آسیب میزند.
- علائم آن میتواند از نوک برگ شروع و به کل برگ گسترش پیدا کند.
کود دهی بیش از به حد گیاه املاح آن را در خاک اشباع کرده و در نهایت به سیاه شدن برگهای گیاه منجر میشود.
نور بیش از اندازه
گاهی اوقات نور مستقیم خورشید (یا غبارپاشی گیاه در نور مستقیم) سبب ایجاد نقاط قهوهای خشک بر روی برگها میشود. چرا که قطره های آب روی برگ گیاه مثل ذره بین عمل کرده و نور آفتاب را متمرکز میکند. برخی از گیاهان نباید را مقابل نورمستقیم آفتاب قرار داد.
- سوختگی معمولاً از لبه یا سطح بالایی برگ شروع میشود.
- برگ در این حالت خشک، سفت و شکننده است.
کمبود ماده غذایی
کمبود برخی عناصر خاک، باعث سوختگی در نوک یا حاشیه برگها میشود (مثلاٌ کمبود پتاسیم اغلب باعث این اتفاق میشود).
گیاهان مبتلا به کمبود پتاسیم معمولاٌ ضعیف، کوتاه و کوچک هستند. بنابراین رشد ساقه اصلی و شاخهها متوقف و فاصله میان گرهها کوتاه میشود.
در صورت شدت کمبود، شاخههای گیاه از انتها شروع به خشک شدن خواهند کرد.
با کوددهی مناسب نیز میتوان این مشکل را حل کرد.
آفات مکنده و آسیب پنهان
آفتهایی مثل شپشک، کنه، تریپس و شته گاهی بهصورت مستقیم باعث سیاهی برگ نمیشوند، اما با ضعیف کردن گیاه و ایجاد زخم، شرایط را برای سیاه شدن فراهم میکنند. وجود لکههای ریز، چسبندگی روی برگ یا تارهای نازک میتواند نشانه آلودگی باشد.
پیشنهاد میشود بخوانید: علت تار عنکبوت بستن گیاهان
سرمای ناگهانی باعث سیاه شدن برگ گیاهان میشود
اگر گیاه در معرض باد سرد، یخزدگی یا تغییر دمای ناگهانی قرار بگیرد، بافت برگ آسیب میبیند و ممکن است سیاه شود. این مورد در گیاهان حساس به سرما بسیار رایج است.
- سیاهی ناشی از سرما معمولاً بعد از 24 تا 72 ساعت ظاهر میشود.
- برگها حالت آبکی، بیجان یا تیره پیدا میکنند.
- انتقال تدریجی گیاه به محیط جدید از شوک دمایی جلوگیری میکند.
تفاوت بین سیاهی در برگهای قدیمی و جدید
- اگر برگهای قدیمیتر سیاه میشوند، ممکن است مربوط به پیری طبیعی، کمبود مواد غذایی یا آبیاری باشد.
- اگر برگهای جوان سیاه شوند، معمولاً نشانه مشکل جدیتر مثل بیماری، سرما یا آسیب ریشه است.
چه زمانی برگ سیاه گیاه را جدا کنیم؟
یکی از سوالات رایج کاربران این است که آیا برگ سیاه باید جدا شود یا نه. در ادامه شرایطی که باید برگ سیاه شده را از گیاه جدا کنید یا نکنید را توضیح میدهیم:
- اگر برگ کاملاً سیاه، خشک یا پوسیده شده باشد، بهتر است حذف شود.
- اگر فقط بخشی از برگ آسیب دیده، میتوان در بعضی موارد آن را نگه داشت تا گیاه کمتر دچار شوک شود.
- ابزار برش باید ضدعفونی شده باشد تا بیماری منتقل نشود.
پیشگیری از سیاه شدن برگ سایر گیاهان؛ مهمتر از درمان
اگر به علت سیاه شدن برگ گیاهان به این مقاله رسیده اید، حتما نگران سایر گیاهانی که هنوز این علامت را نشان نداده اند هستید. همیشه میگویند پیشگیری بهتر از درمان است. پس برای سایر گیاهان موارد زیر را رعایت کنید تا از سیاه شدن برگ گیاهان پیشگیری کنید:
- استفاده از خاک سبک و زهکشدار
- آبیاری بر اساس نیاز گیاه، نه برنامه ثابت
- پرهیز از خیس ماندن برگها
- نور مناسب و غیرمستقیم برای گیاهان حساس
- بررسی منظم آفات و بیماریها
- کوددهی کنترلشده
- جلوگیری از شوک دمایی
جمع بندی علتهای سیاه شدن برگ گیاهان
سیاه شدن برگ گیاهان همیشه یک نشانه ساده نیست و میتواند از آبیاری بیش از حد تا بیماریهای قارچی و شوک دمایی را شامل شود. در بسیاری از موارد، سیاهی برگ اولین علامت هشداردهنده از آسیب ریشه یا ضعف عمومی گیاه است. بررسی دقیق نوع سیاهی، محل ایجاد لکه و شرایط نگهداری گیاه، بهترین راه برای تشخیص علت اصلی است.
مجموعه گل و گیاه و گردشگری ناردین
مجموعه گل و گیاه و گردشگری ناردین اولین هایپرمارکت دانش محور و تخصصی گل و گیاه و گردشگری سبز به مساحت ۸ هزار متر مربع در اصفهان و 3 برابر این مساحت در مازندران است. این مکان شامل گل و گیاه آپارتمانی، گل آرایی و گلهای شاخه بریده، بخش ماهیای زینتی و آبزیان، کاکتوس ها و ساکولنت ها، گلها و گیاهان فضای باز، لوازم فانتزی، انواع گلدان فانتزی و ساده، قیم و استند، تجهیزات باغبانی و آبیاری، تجهیزات کمپ و گردشگری، کافه رستوران و نمایشگاهی پر از لوازم کاربردی و جذاب برای کودکان تا بزرگسالان است. همچنین هر هفته کارگاه های سفالگری و گلکاری، تولید توت بگ، یوگا و تندرستی و کارگاه های روانشناسی در این مجموعه گردشگری برگذار میگردد.
در صورتی که با مطالعه این مقاله هنوز به علت سیاه شدن برگ گیاهان خود پی نبرده اید، خدمات گیاه پزشکی در این مجموعه به صورت تلفنی و حضوری به صورت رایگان انجام میشود. کافیست عکس گیاه خود را در واتساپ به شماره 09021134923 ارسال نمایید. اگر در اصفهان حضور ندارید و از ناردین دور هستید یا فرصت ندارید هر آنچه که نیاز شماست را ما برای شما ارسال خواهیم کرد.
ناردین همراه سبز گیاهان شماست.